Последние посты
Sukut Saqlama (NeMolchi.uz o'zbek tilida)
22 сент., 05:46
Sukut Saqlama (NeMolchi.uz o'zbek tilida)
21 сент., 15:34
Barchin obrazi: O‘zbek eposidagi ayol qudrati va mustaqilligi fenomeni"Alpomish" xalq qahramonlik eposi faqatgina mardlik va vatanparvarlik madhi emas, balki o‘zbek xalq og‘zaki ijodida ayolga bo‘lgan yuksak ehtirom, martaba jihatdan tenglikning tarixiy ildizlarini ko‘rsatuvchi muhim manbadir.Dostonning bosh qahramonlaridan biri bo‘lmish Barchin obraziga xotin-qizlar huquqlari va erkinliklari prizmasidan yondashilsa, u an’anaviy patriarxal jamiyatning passiv ayoli emas, balki o‘z taqdirini o‘zi belgilash huquqiga ega bo‘lgan, kuchli, mustaqil va strategik fikrlaydigan ayol timsoli sifatida namoyon bo‘ladi. Ushbu sadoqatli va mard qiz siymosida ayol erkinligining bir nechta muhim jihatlarini ko‘rish mumkin.Birinchidan, Barchin o‘z taqdiri va nikohi masalasida mutloq tanlov erkinligini talab qiladi va bunga erishadi. Erkaklar hukmron bo‘lgan tuzumlarda ayol kishi odatda ota yokiSukut Saqlama (NeMolchi.uz o'zbek tilida)
21 сент., 13:15изменён
Toshkentda avtobusda yo‘lovchi ayolga shilqimlik qilgan erkak uch sutkaga qamaldiHodisa Sergeli tumani hududidan o‘tuvchi 47-sonli avtobusda sodir bo‘lgan. 26 yoshli T. Z. yo‘lovchi ayolning tanasining turli joylariga qo‘l tegizgan.Ayol shilqimlikni bas qilishni va to‘g‘ri o‘tirishni talab qilgan, biroq erkak uning talablarini e’tiborsiz qoldirib, qilmishini davom ettirgan.Sudda T. Z. aybini tan oldi, qilgan ishidan pushaymonligini bildirdi va bunday holat boshqa takrorlanmasligiga va’da berdi. Jinoyat ishlari bo‘yicha Sergeli tuman sudi uni MJtKning 41-1-moddasi 1-qismi — “Shahvoniy shilqimlik” bo‘yicha aybli deb topdi va unga 3 sutka ma’muriy qamoq jazosini tayinladi.#SukutSaqlama #ShahvoniyShilqimlikSukut Saqlama (NeMolchi.uz o'zbek tilida)
18 сент., 12:25изменён
Sukut Saqlama (NeMolchi.uz o'zbek tilida)
16 сент., 13:31
Krisyen Avasarala — mening «The Expanse»dagi hayratimMen hozirda «The Expanse» («Makon»/«Koinot») serialini tomosha qilyapman. Serial ko‘rganimda, doimo ayol obrazlariga alohida e’tibor beraman. «The Expanse»da esa ko‘zimga g‘oyat noodatiy qahramon — Krisyen Avasarala tashlandi. U haqda yozgim keldi.«The Expanse»dagi Krisyen Avasarala — men uchun zamonaviy pop-madaniyatdagi eng kuchli, dekonstruksiya qilingan va samimiy feministik obrazlardan biri. U aynan shunisi bilan hayratga soladiki, ayol hokimiyatda qanday bo‘lishi kerakligi haqidagi patriarxal stereotiplarni butunlay sindirib tashlaydi, biroq shu bilan birga «yubkadagi erkak» karikaturasiga ham aylanib qolmaydi.Kinodagi hokimiyatga ega ayol obrazlarini undan ajratib turadigan jihatlar:Erkaklarga taqlid qilmasdan hokimiyatni egallash Patriarxal kinoda ayol yetakchi ko‘pincha erkaklarga xos qoliplarni o‘zlashtirishga majburSukut Saqlama (NeMolchi.uz o'zbek tilida)
15 сент., 06:17изменён
Sukut Saqlama (NeMolchi.uz o'zbek tilida)
14 сент., 11:01
“NeUyat26” tez orada yo‘lga chiqadiBu yil “NeUyat” festivalini beshinchi marotaba o‘tkazmoqdamiz va ikkinchi yildirki Toshkentdan tashqariga chiqmoqdamiz. Bu yil festival O‘zbekistonning beshta shahrida bo‘lib o‘tadi: Nukusdan boshlaymiz va butun mamlakat bo‘ylab Farg‘onagacha boramiz.Bir necha oy davomida rassom va ijodkor ayollarning ishlari shahardan shaharga ko‘chib o‘tib, ko‘pincha sukut saqlanadigan mavzular haqida muloqot uchun imkoniyat ochadi. Ishtirokchilar san’at orqali sukut va uyat, ayollarga nisbatan zo‘ravonlikning turli shakllari va og‘riqlar hamda kuch, qo‘llab-quvvatlash va tuzalish yo‘lini izlash haqida so‘zlaydilar.Ayb va uyat madaniyatini buzgan holda biz birgalikda zo‘ravonlikni boshdan kechirgan har bir ayol eshitilishi hamda adolatga erishishi mumkin bo‘lgan davrni yaqinlashtiramiz.📍 Nukus: 4-oktabrdan 21-oktabrgacha 📍 Navoiy: 23-oktabrdan 5-noyabrgachaSukut Saqlama (NeMolchi.uz o'zbek tilida)
14 сент., 05:12
Sukut Saqlama (NeMolchi.uz o'zbek tilida)
10 сент., 18:07
Cho‘lponning "Kecha va kunduz" romani o‘zbek adabiyotida xotin-qizlar fojiasini, ularning ijtimoiy arosatda qolganini eng shafqatsiz va go‘zal tarzda ochib bergan asardir.Roman markazida turgan Zebi obrazi shunchaki bir qiz timsoli emas, balki XX asr boshidagi huquqsiz, ovozsiz va o‘z taqdiriga o‘zi egalik qila olmaydigan o‘zbek ayolining umumlashtirilgan ko‘zgusidir. Muallif an’anaviy jamiyatda xotin-qizlarning qadr-qimmati qay darajada yerga urilganini ayovsiz fosh etadi.Asarda ayol kishi mustaqil shaxs emas, balki faqat "mulk" va "buyum" sifatida ko‘riladi. Zebi o‘zining orzu-umidlari, bolalarcha beguborligi bilan yashayotgan bir paytda, uning fikri, ruxsati yoki xohishi mutlaqo so‘ralmasdan yoshi ulug‘ Akbarali mingboshiga to‘rtinchi xotin qilib uzatiladi. Erkaklar hukmron bo‘lgan ushbu ijtimoiy tuzumda qiz bolaning taqdiri faqat otasining irodasiga va jamiyatning qat’iy,Sukut Saqlama (NeMolchi.uz o'zbek tilida)
8 сент., 11:18
Qozog‘istonning «Qozog‘iston temir yo‘li» milliy kompaniyasi 1-oktyabrdan Olmaota-Toshkent-Olmaota yo‘nalishidagi poyezd tarkibida «ayollar vagoni» qatnovini boshlaydi. Bunday vagonga chiptalar faqat ayollarga sotiladi, ularga esa faqat ayol kuzatuvchilar xizmat ko‘rsatadi. Ayollar bilan birga 7 yoshgacha (7 yosh ham kiradi) bo‘lgan o‘g‘il bolalarning safar qilishiga ruxsat beriladi. Kompaniya tomonidan ta’kidlanishicha, «ayollar vagoni» xizmati ichki yo‘nalishlarda katta talabga ega — undan allaqachon 946 mingdan ziyod yo‘lovchi foydalangan. Yangi vagonning ishga tushirilishi bilan bunday yo‘nalishlar soni 14 taga yetadi.Nemolchi.uz loyihasi asoschisi va rahbari Irina Matviyenko ushbu yangilikka munosabat bildirdi.— Olmaota-Toshkent yo‘nalishida ayollar vagonining yo‘lga qo‘yilishiga nisbatan menda ikki xil munosabat bor. Bir tomondan, bu chorani tushunaman: Markaziy OsiyodaSukut Saqlama (NeMolchi.uz o'zbek tilida)
4 сент., 12:34
Sukut Saqlama (NeMolchi.uz o'zbek tilida)
4 сент., 11:23
Oddiy bolg‘ani olamiz, sopini bir-ikki santimetrga qisqartirib, pushti rangga bo‘yaymiz — qarabsizki, “ayollar uchun dastak” tayyor. Vazifasi o‘sha-o‘sha, materiali ko‘pincha yomonroq, lekin narxi nimagadir qimmatroq. ⠀XX asr o‘rtalaridagi marketologlar bu masalani shunday hal qilishdi: ayol qo‘lining tuzilishi qandayligini yoki u uchun qanday og‘irlik/bosim qulayligini o‘rganish o‘rniga, ular tayyor “erkaklar mahsuloti”ni olib, unga bolalar xonasiga mos palitradan rang qo‘shib qo‘ya qolishdi. Hisob-kitob aniq edi: maishiy xaridlar bo‘yicha qarorlarning 80% igacha bo‘lgan qismini ayollar qabul qilishardi va ularni mahsulotni qayta loyihalashdan ko‘ra shu yo‘l bilan ko‘ndirish osonroq edi. Keng tarqalgan bu sxema barcha industriyalarga yoyildi.“Ayollar uchun” otvyortka kichraytirilgan sop va yengillashtirilgan korpusga ega bo‘ladi — bunda ishlab chiqaruvchi ayolga professionalSukut Saqlama (NeMolchi.uz o'zbek tilida)
4 сент., 08:46
“Onam juda qattiq kaltaklangan edi: yuzining deyarli yarmi ko‘kargan, butun yuzi ko‘kargan va ishib ketgan edi”, — deya xabar berdi Nemolchi.uz tahririyatiga murojaat qilgan ayol. Onasini o‘g‘li shafqatsizlarcha do‘pposlaganini ma'lum qildi.Uning so‘zlariga ko‘ra, do‘pposlagandan so‘ng akasining o‘zi tez yordam chaqirgan. Hozirda ayol reanimatsiyada, shifokorlar unga zarur yordamni ko‘rsatishmoqda, ammo ahvoli og‘irligicha qolmoqda. Jabrlanuvchida bosh miya gipoksiyasi aniqlangan. U zorg‘a gapirib, o‘rindan mustaqil ravishda deyarli tura olmaydi.Qizning aytishicha, u 102 raqamiga murojaat qilgan, lekin unga hujjatlar bo‘yicha u qiz hisoblanmasligini, chunki onasi ota-onalik huquqidan mahrum etilganini bildirishgan. Shunga qaramay, u bugungi kunda deyarli har kuni onasidan xabar olmoqda, tagliklar sotib olmoqda va davolanish bo‘yicha barcha xarajatlarni o‘z zimmasiga olgan, vaholankiSukut Saqlama (NeMolchi.uz o'zbek tilida)
31 авг., 12:32
Men Turkiya fuqarosiga turmushga chiqdim va Turkiyada yashab keldik. Bu inson o‘zini nazorat qila olmaydigan asabiy odam ekanligini keyin bildim. Menga homiladorlik paytimda yegim kelganlarni olib bermay, o‘zim tashqariga chiqib kelsam janjal qilardi. Meni yolg‘iz tashlab qo‘ygan, qo‘rqitgan, o‘ldirishini aytgan. Uning to‘pponchasi borligi uchun undan qo‘rqib yashaganman.Kichikligimdan odamlarning burnini sindirganman deydi. Bolam 3 oylik paytida uning ruxsati bilan O‘zbekistonga keldim va qaytib bormadim. Endi mendan bolani olib ketdi, deb shikoyat qilgan va ajrimga bergan. Hozir bolam 12 oylik, men qanday yo‘l tutishim kerak?============= Sukut saqlama.uz ga kelgan maktublardan. Siz ham o‘z hikoyangizni anonim tarzda yuborishingiz mumkin: https://forms.gle/ZKCabhpzFM3ewTUz9‼️Hurmatli anonim, yuristlarimizga (@nemolchilaw_bot) Telegram bot orqali murojaat qilishingiz mumkin, ularSukut Saqlama (NeMolchi.uz o'zbek tilida)
31 авг., 11:35
Ilgari o‘zbek ayolining kiyimiga qarab nafaqat uning yoshi, balki oilaviy ahvoli va hatto ba’zan qaysi hududdan ekanligini ham aniqlash mumkin bo‘lgan. Libosning har bir elementi o‘z ma’nosiga ega edi.Ayollar garderobining asosini uzun va keng ko‘ylak tashkil etgan. XIX asrning oxiri — XX asrning boshlarida u bichimi bo‘yicha erkaklar kiyimini eslatardi, ammo uzunroq va yenglari kengroq edi.Yoqa alohida ahamiyatga ega bo‘lgan. Tik yoqani ko‘pincha turmushga chiqqan ayollar kiyishgan, chunki bu chaqaloqni emizish uchun qulay edi. Yotiq yoqa esa turmush qurmagan qizlarda, ba’zi hududlarda esa birinchi farzandi tug‘ilguncha yosh ayollarda uchragan. Vaqt o‘tishi bilan ko‘ylak bichimi o‘zgarib bordi. Sekin-asta old qismi ochiq yangi modellar, keyinchalik esa ko‘krak qismi ko‘ketkali (ko‘krakdor), burmali va qaytarma yoqali ko‘ylaklar paydo bo‘ldi.Milliy libosning ajralmas qismi lozimSukut Saqlama (NeMolchi.uz o'zbek tilida)
27 авг., 16:46
Agar siz an’anaviy o‘zbek oilasida asrlar davomida shakllangan gender qoliplaridan charchagan bo‘lsangiz, ayol erkinligi va huquqlari tizimli ravishda qanday yo‘q qilinganini tushunmoqchi bo‘lsangiz, Abdulla Qodiriyning «O‘tkan kunlar» (1920-yillar) romaniga mutlaqo boshqacha — fem-optika prizmasidan qayta qarashingiz kerak.Ko‘pchilik bu asarni shunchaki «buyuk sevgi qissasi» deb biladi. Ammo bu kitob aslida o‘z davridagi feodal-patriarxal tuzumning ayol shaxsiyatiga, uning orzu-istaklari va tanlov huquqiga ko‘rsatgan ayovsiz tazyiqi haqidagi o‘tkir ijtimoiy dramadir. Jamiyat va ota-onalar ambitsiyasi ikki yosh ayol — Kumush va Zaynabning hayotini qafasga soldi va ularni bir erkak atrofida fojiali to‘qnashuvga majbur qildi.Kitob o‘zbek adabiyotida xotin-qizlar taqdiri misolida erkak hukmronligi va undan kelib chiquvchi fojialarni fosh etuvchi eng kuchli asarlardan biridir. MuallifSukut Saqlama (NeMolchi.uz o'zbek tilida)
27 авг., 12:28
Dismenoreya — bu og‘riqli hayz ko‘rishning tibbiy atamasi bo‘lib, u ikki turga bo‘linadi.Birlamchi dismenoreya — bu kichik chanoq a’zolarining biror-bir kasalligi bilan bog‘liq bo‘lmagan og‘riqdir. U odatda o‘smirlik yoshida, hayz ko‘rish boshlanganidan so‘ng ko‘p o‘tmay paydo bo‘ladi va uning sababi — bachadonning me’yordan ortiq qisqarishiga majbur qiluvchi moddalarning ortiqcha ishlab chiqarilishidir. Bu eng keng tarqalgan ginekologik shikoyatdir. Turli ma’lumotlarga ko‘ra, hayz ko‘radigan ayollarning 50 foizidan 90 foizigacha bo‘lgan qismi og‘riqli hayz sikliga uchraydi, 5–10 foizida esa og‘riq shunchalik kuchli bo‘ladiki, ishlash yoki o‘qishga xalaqit beradi.Ikkilamchi dismenoreya — bu aniq tashxis qo‘yilgan kasallik: endometrioz, bachadon miomasi, kichik chanoq a’zolaridagi yallig‘lanish jarayonlari, adenomioz, endometriy poliplari yoki tuxumdonlar polikistozi sindromi tufayliSukut Saqlama (NeMolchi.uz o'zbek tilida)
26 авг., 14:33
Men turmush o‘rtog‘im va qaynonam tomonidan uzoq vaqt davomida jismoniy va ruhiy tazyiqqa uchraganman.Juda erta turmushga chiqqanman. Turmushning dastlabki kunlaridanoq qaynonamning doimiy tanqidi va bosimi ostida yashadim. Qaynonam «yaxshi sarpo qilmaganim»ni aytib, ko‘zimni ochirmasdi. Homiladorligim davomida ham og‘ir mehnat va ruhiy bosimdan aziyat chekdim. Farzandim rivojlanmay qoldi, tug‘ilgach, yashamadi. Bu fojiadan keyin ruhiy jihatdan juda og‘ir ahvolga tushdim, ammo oiladagi bosim davom etdi. Qaynonamga esa o‘g‘lini menga qarshi qayrash bilan band edi.Keyinchalik men yana farzandli bo‘ldim. Oilani saqlab qolish uchun ko‘p narsaga chidadim. Erim esa meni moddiy ta’minlamadi, ba’zan ovqat va kiyim-kechakdan ham chekladi. Ishlashni xohlaganimda turli ayblovlar bilan bosim o‘tkazdi.Oiladagi zo‘ravonlik kuchayib, men hatto o‘z jonimga qasd qilishga uringanman. KeyinchalikSukut Saqlama (NeMolchi.uz o'zbek tilida)
26 авг., 12:33
Qozog‘istonda er homilador xotinini qabristonga olib borib, do‘pposladiJambul viloyatida militsiya 18 yoshli homilador qizning arizasi bo‘yicha surishtiruv ishlarini olib bormoqda. Qizning ma’lum qilishicha, eri uni qabristonga olib borib, do‘pposlagan, bog‘ib o‘ldirmoqchi bo‘lgan va pichoq bilan tahdid qilgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, zo‘ravonlik hatto uning suvlari ketib, to‘lg‘oq boshlanganidan keyin ham davom etgan. Ko‘rsatmalarga ko‘ra, nizo ayol erining ruxsatisiz uydan chiqqani sababli boshlangan. Erkak uni kuch bilan mashinaga o‘tqazgan va yo‘l-yo‘lakay boshiga urib borgan. Qabristonda u yozishmalarni tekshirish uchun xotinining telefonini tortib olgan, pichoq bilan tahdid qilgan, yuziga urgan va bo‘g‘gan.“Suvlarim ketib, to‘lg‘oq boshlandi, lekin u meni bir soatdan ortiq qabristonda ushlab turdi. Qancha ko‘p yig‘lasam, u meni shuncha qattiqroq urar edi”, — deya OAVSukut Saqlama (NeMolchi.uz o'zbek tilida)
26 авг., 11:06изменён
