gram news
چهار خطی channel avatar

چهار خطی

@xatt4

رباعی فارسی، به روایت: سید علی میرافضلی (این صفحه روز پنج‌شنبه ۱۹ آذر ۱۳۹۴ش راه‌اندازی شده است.)

ProjectsFALanguages

5,010subscribers

Open the Channel

Latest posts

  • چهار خطی

    21 Sept, 19:16edited

    برگی از دیوان تاج‌الدین طرقی، دستنویس ۱۲۴۷ کتابخانۀ فاضل احمد (کوپریلی)، ۶۶۵ق، برگ ۶۶پ (رباعی ملمّع) ‏.."چهار خطی" رباعی فارسی، به روایت سید علی میرافضلی https://telegram.me/Xatt4
    Image from a post by چهار خطیImage from a post by چهار خطی
  • چهار خطی

    21 Sept, 17:30edited

    رباعی ملمّع تاج‌الدین طَرقیچند سال پیش دوست پژوهنده‌ام احسان آسایش نسخۀ خطی دیوان تازی سراینده‌ای از یادرفته به نام تاج‌الدین طَرقی را به من معرفی کرد. در آن ایّام مجال مطالعۀ دقیق کتاب فراهم نیامد. دیوان تاج‌الدین طرقی، به شمارۀ ۱۲۴۷ در کتابخانۀ فاضل احمد (کوپریلی) محفوظ است و کتابت آن را «عبدالله بن ابی ابراهیم الفتح بن علی البنداری» در صفر سال ۶۶۵ق به پایان بُرده است. کاتبی به نام محمود بن حسن کاشانی نیز اوراقی از دیوان تاج‌الدین را در زمان حیات شاعر کتابت کرده است (کتابخانۀ ملی پاریس، دستنویس عرب ۳۹۶۴، ۱۱۴پ تا ۱۲۹پ).عبدالله بنداری طبق مشخصاتی که به دست داده، بایستی فرزند فتح بن علی بنداری باشد که شاهنامۀ فردوسی را در ۶۲۰-۶۲۱ قمری به زبان عربی برگردانده است. بنداریِ کاتب، سرایندۀ کتاب را نیک می‌شناخته و از او، هم در آغاز و هم در پایان نسخه، با عنوان «الامام البارع افضل الزمان ملک الافاضل تاج‌الدین مجدالاسلام عیسی بن محفوظ الطرقی قدّس الله روحه و نوّر ضریحه» یاد کرده است.فتح بندا
    Telegramچهار خطیرباعی فارسی، به روایت: سید علی میرافضلی (این صفحه روز پنج‌شنبه ۱۹ آذر ۱۳۹۴ش راه‌اندازی شده است.)
  • چهار خطی

    20 Sept, 20:53

    بخشی از گفت‌وگو با پیام مادر پژوهش‌هایتان توجه ویژه‌ای به رباعی دارید. این قالب شعری با قدمتی نزدیک به ۱۱ قرن، هنوز برای شاعر امروز قابل‌استفاده است. حتی «نیما یوشیج»، به‌عنوان پدر شعر نو فارسی، تعداد زیادی رباعی دارد. خودتان هم در این قالب شعر سروده‌اید. چه ویژگی در ساختار و ماهیت رباعی اجازه داده این قالب چنین دوام بیاورد؟ رباعی ظرفیت خودش را برای همسازی با مسئله انسان امروز و هر روز به اثبات رسانده است. در میان قالب‌های سنتی، بیشترین تجربه‌های فرمی در رباعی صورت گرفته است؛ از هزار سال پیش تا امروز. از کم‌وزیاد کردن مصراع‌ها گرفته تا درهم‌آمیزی قالب‌ها. ما بیش از چند نوع مستزاد رباعی داریم که از تنوع‌طلبی شاعران قدیم در این فرم خبر می‌دهد. بعضی از این مستزادها در قالب‌های کهن واقعاً بی‌نظیر هستند و نوعی فراروی از سنت شعر کهن محسوب می‌شوند. از قرن هشتم هجری، ایده رباعیات به‌هم‌پیوسته شکل گرفت و نمونه‌های جالبی پدید آمد. بازی با قافیه در رباعی درخور توجه است. رباعیات مردمی، مثل
    Telegramچهار خطیرباعی فارسی، به روایت: سید علی میرافضلی (این صفحه روز پنج‌شنبه ۱۹ آذر ۱۳۹۴ش راه‌اندازی شده است.)
  • چهار خطی

    20 Sept, 18:44

    forwarded from @payamema

    🔷گفت‌وگو با «سیدعلی میرافضلی» درباره حافظه فرهنگی و چگونگی خوانش ادبیات کهن 🔶گذشته را باید با نقد احضار کرد✍️ علی ملازاده🔷ادبیات کهن چیزی نیست که یک‌بار برای همیشه فهمیده شده باشد. هر نسل، با پرسش‌ها و مسائل خودش به سراغ شاعران و متن‌های قدیمی می‌رود و از دل آن‌ها معنایی تازه پیدا می‌کند. 🔷 اما این بازخوانی، بدون شناخت دقیق متن و شرایط تاریخی آن ممکن نیست. 🔷«سیدعلی میرافضلی»، پژوهشگر و رباعی‌پژوه، معتقد است گذشته را باید شناخت، حفظ کرد و درعین‌حال با آن گفت‌وگویی انتقادی داشت؛ گفت‌وگویی که در آن، گذشته امری مقدس نیست و حال نیز خود را بی‌نیاز از آن نمی‌داند.ادامه مطلب 👇 https://payamema.ir/payam/166296@payamema
    Image from a post by چهار خطیImage from a post by چهار خطی
  • چهار خطی

    18 Sept, 18:55

    forwarded from @manuscript_ir

    #نسخه_خوانیلا یعرفابرم که ز دیده آب رانم همه عمر آبم که به‌رایگان، گرانم همه عمر!خاکم که به‌خواری به‌سر آرم همه سال سنگم که به‌سختی گذرانم همه عمرـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ🔸 شاعر: در این نسخه نامشخص است؛ اما در تذکرۀ شمع انجمن، این رباعی با اختلافاتی، به مسعود سعد سلمان نسبت داده‌ شده است.📙از یک نسخه خطی سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران ؛ تاریخ کتابت: قرن 10 و 11 هـ.ق@manuscript_ir〰️🍃🌺
    Image from a post by چهار خطیImage from a post by چهار خطی
  • چهار خطی

    16 Sept, 06:31edited

    رباعیات رکن‌الدین ابهری تصویر دستنویس شمارۀ ۱۲۰۰ حسین چلبی ترکیه برگ ۱۸۸م (رک. توضیحات فرستۀ پیشین) ‏.."چهار خطی" رباعی فارسی، به روایت سید علی میرافضلی https://telegram.me/Xatt4
    Image from a post by چهار خطیImage from a post by چهار خطی
  • چهار خطی

    16 Sept, 06:24edited

    دو رباعی به خط رکن‌الدین ابهریدوست پژوهنده‌ام احسان آسایش مرا با نسخه‌ای ارجمند آشنا کرد که بر ورقی از آن، رکن‌الدین ابهری، شاعر و عالم قرن هشتم، دو رباعی از خود به یادگار نوشته است. نسخه‌ای که از آن سخن می‌گویم، دستنویس شمارۀ ۱۲۰۰ گنجینۀ حسین چلبی در کتابخانۀ شهر بورسای ترکیه است که مجوعه‌ای از رسایل عربی است. این نسخه را محمد بن شرف بن محمد مدعو به قوام فرغانی در ۷۱۸ و ۷۱۹ق کتابت کرده است. در ورق ۱۸۸پ این نسخه، رکن‌الدین ابهری دو رباعی از خودش نوشته است. یک رباعی نیز دیگری بدان افزوده که گویا در همان ایّام به نسخه دسترسی داشته است. رکن‌الدین حسن بکرانی ابهری، به همراه پدرش محمود ابهری سال‌ها در کرمان می‌زیست و در اواخر عمر به زادگاه خود برگشت و همانجا به سال ۷۴۰ق درگذشت. او و پدرش هر دو شاعر بودند و دیوان هر دو به چاپ رسیده است. رباعیاتی که وی در دستنویس قوام فرغانی نوشته، در دیوان او موجود نیست. همان طور که مصحح فاضل دیوان او یادآور شده (دیوان رکن بکرانی ابهری، ۱۴۰) دیوان موجود،
    Telegramچهار خطیرباعی فارسی، به روایت: سید علی میرافضلی (این صفحه روز پنج‌شنبه ۱۹ آذر ۱۳۹۴ش راه‌اندازی شده است.)
  • چهار خطی

    10 Sept, 14:42edited

    رباعی رودکی در المعجم استاد سیّد علی میرافضلی در مقالۀ سودمندِ «بررسی چند رباعیِ منسوب به رودکی» پس از بررسیِ رباعی‌های وارد شده به سروده‌های رودکی، به تصحیح دکتر علی رواقی، و ردّ صحّت انتساب غالب آن‌ها به رودکی گفته‌اند که «دربارۀ سایر رباعیّات منسوب به
    Telegramچهار خطیرباعی فارسی، به روایت: سید علی میرافضلی (این صفحه روز پنج‌شنبه ۱۹ آذر ۱۳۹۴ش راه‌اندازی شده است.)
  • چهار خطی

    10 Sept, 14:12

    forwarded from @qalamandaz

    رباعی رودکی در المعجماستاد سیّد علی میرافضلی در مقالۀ سودمندِ «بررسی چند رباعیِ منسوب به رودکی» پس از بررسیِ رباعی‌های وارد شده به سروده‌های رودکی، به تصحیح دکتر علی رواقی، و ردّ صحّت انتساب غالب آن‌ها به رودکی گفته‌اند که «دربارۀ سایر رباعیّات منسوب به رودکی این نکته گفتنی است که سرچشمۀ همۀ آن‌ها منابع متأخّر و اغلب نامعتبر است» و بر خلاف آن‌چه شمس قیس گفته‌است، رودکی در تاریخ رباعی شاعری اثرگذار و جریان‌ساز نبوده و هیچ رباعی‌ای متّکی بر منابع کهن و معتبر از او بر جای نمانده‌است. ایشان در ابتدای مقاله نیز بر این نکته تأکید کرده‌اند که شمس قیس، اگرچه رودکی را مبدع رباعی دانسته، خود هیچ رباعی‌ای از او نقل نکرده‌است. شمس قیس به دو صورت مختلف به ابداع رودکی اشاره کرده‌است: نخست به ابداع «وزن» رباعی و دوم به ابداع قالب ترانه، «که مستعربه آن را رباعی خوانند». حکایتی که او درباب ابداع قالب ترانه/رباعی آورده‌است (حکایت کودک زیباروی و گردکانی که «غلتان غلتان همی رود تا بُنِ گَو») مشهور است و
  • چهار خطی

    8 Sept, 12:37

    forwarded from @mirasmaktoob

    🔹 برگزیدگان و شایستگان تقدیر هفدهمین آیین بزرگداشت حامیان نسخ خطی معرفی شدندهفدهمین آیین بزرگداشت حامیان نسخ خطی، دوشنبه ۱۶ شهریورماه ۱۴۰۵، با همکاری سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، خانه کتاب و ادبیات ایران، کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی و بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار در تالار قلم مرکز همایش‌های بین‌المللی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار شد.در این آیین، ضمن تجلیل از مقام علمی استاد علی صدرایی خویی، از برگزیدگان و شایستگان تقدیر در حوزه‌های نسخه‌شناسی، نسخه‌پژوهی، تصحیح متون، فهرست‌نگاری، چاپ عکسی، نشر متون و دیگر حوزه‌های مرتبط با نسخ خطی تقدیر شد.برگزیدگان▪️ حسن محمدی — آموزش و پژوهش نسخه‌های خطی ▪️ محمد افشین وفایی — نشر متون ▪️ محمدعلی مهدوی‌راد — نشریه ▪️ سید احمد روضاتی — اهدای نسخ خطی ▪️ محسن کلانتری — مرمت نسخ خطی ▪️ مرتضی کریمی‌نیا — چاپ عکسی ▪️ علی صفری آق‌قلعه — مباحث نظری ▪️ محمدرضا ترکی — ادبیات عرب ▪️ سید علی میرافضلی — رسائل کوتاه خطی
  • چهار خطی

    6 Sept, 05:53

    forwarded from @xatt4

    «ترجمۀ فرانسوی صد و يك رباعی منسوب به خيام»، سید علی میرافضلی، نشر دانش، سال ۱۹، ش ۲، تابستان۱۳۸۱، ص ۵۶ ــ ۵۴https://telegram.me/Xatt4
  • چهار خطی

    6 Sept, 05:53

    forwarded from @xatt4

    ◙ ژیلبر لازار و ترجمه ۱۰۱ رباعی خیام (گزیده و گزارش یک مقالۀ قدیمی/ بخش دوم)▫️ کتاب ۱۰۱ رباعی خیام، مقدمۀ کوتاهی دارد که توسط هرمز میلانیان به فارسی ترجمه شده است. در این مقدمه، ژیلبر لازار ابتدا به اختصار در مورد زندگی خیام و منزلت علمی و اجتماعی او سخن گفته، سپس در مورد نسخه‌‏های رباعیات خیام و دلایل عدم انتشار شعرهای او در زمان حیاتش بحثی پیش کشیده، و آنگاه به زمینه‌‏های اختلاط در رباعیات خیام پرداخته و می‏‌نویسد رباعیاتی که در مجموعه‌‏های متأخر دیده می‌‏شود، افکار گوناگونی را انعکاس می‌‏دهند که در آنها تناقض‌هایی هم می‌‏توان یافت. نیکولا، مترجم رباعیات خیام، به دام چنین نسخه‌‏های غلط‏ اندازی افتاده، اما فیتز جرالد به مدد شمّ شاعرانه‌‏اش توانسته است برای خوانندگان انگلیسی‌‏زبان تصویری از خیام به نمایش گذارد که به آنچه پژوهشگران امروزی کمابیش در آن توافق دارند، بسیار نزدیکتر است.▫️ لازار سپس به توضیح شیوۀ خود در ترجمه رباعیات خیام پرداخته و گفته در ترجمۀ رباعیات خیام نه تنها باید
    Telegramچهار خطیرباعی فارسی، به روایت: سید علی میرافضلی (این صفحه روز پنج‌شنبه ۱۹ آذر ۱۳۹۴ش راه‌اندازی شده است.)
  • چهار خطی

    6 Sept, 05:53

    forwarded from @xatt4

    ◙ ژیلبر لازار و ترجمه ۱۰۱ رباعی خیام (گزیده و گزارش یک مقالۀ قدیمی/ بخش نخست)صد و یک رباعی عمرخیام. گزینش اشعار و برگردان فرانسه: ژیلبر لازار. تهران. انتشارات هرمس (با همکاری مرکز بین‏المللی گفتگوی تمدن‌ها). چاپ دوم. ۱۳۸۱. ۱۳۰+ ۱۴ صفحه.▫️ اندکی پس از آنکه ادوارد فیتز جرالد شاعر انگلیسی، ویرایش نخست ترجمۀ خود را از رباعیات خیام منتشر ساخت (۱۸۵۹ م.)، ژان باتیست نیکولا که سالیانی در ایران زیسته و مدت‌ها منشی سفارت فرانسه در تهران و سپس کنسول فرانسه در رشت بود، ۴۶۴ رباعی منسوب به خیام را به زبان فرانسه ترجمه و به سال ۱۸۶۷ منتشر کرد. این ترجمه، از اولین و قدیمی‌ترین ترجمه‌‏های فرانسوی رباعیات خیام به شمار می‏‌رود.▫️ محمّد قزوینی در دورۀ اقامت خود در فرانسه، در شکل‏گیری دو ترجمه فرانسوی از رباعیات خیام نقش ارزنده‏ای ایفا کرد: در سال ۱۹۲۰ کتابی از او و کلود آنه، که ترجمه ۱۴۴ رباعی خیام بود، ارائه شد. کتاب آن‌ها هم از نظر گزینش رباعیات و هم از نظر شیوۀ ترجمه بر کارهای پیشین برتری داشت.▫️
    Telegramچهار خطیرباعی فارسی، به روایت: سید علی میرافضلی (این صفحه روز پنج‌شنبه ۱۹ آذر ۱۳۹۴ش راه‌اندازی شده است.)
  • چهار خطی

    5 Sept, 11:45edited

    عماد اشرف یا عماد الشرف اصفهانیدر نزهة المجالس شروانی، سه رباعی به نام عماد الشرف آمده است: گل بین که چو رخت در چمن می‌فکند آوازۀ خود در انجمن می‌فکند پس روی تو می‌بیند و تن می‌فکند می‌افتد و بر خاک دهن می‌فکند (ص ۱۸۱)فرّخ رخ تو دژم مبادا هرگز شادی دلت به غم مبادا هرگز با آنکه چو موی گشتم اندر غم تو مویی ز سر تو کم مبادا هرگز (ص ۴۵۱)گفتم: چه کنی اگر جفا پیش آرم گفتا: چه کنم، وفا کنم، نازارم یارم به جفا ز من نمی‌آزارد سبحان الله! چه نیکْ یاری دارم! (ص ۴۹۹)
  • چهار خطی

    5 Sept, 11:42

    تاریخ الوزراء قمی در 584ق نوشته شده و لحن نویسنده حاکی از آن است که عماد شرف تا این تاریخ زنده بوده و از لحاظ شهرت و مکانت علمی، بر اقران خود مقدّم بوده است. .."چهار خطی" https://telegram.me/Xatt4
    Telegramچهار خطیرباعی فارسی، به روایت: سید علی میرافضلی (این صفحه روز پنج‌شنبه ۱۹ آذر ۱۳۹۴ش راه‌اندازی شده است.)
  • چهار خطی

    5 Sept, 11:42edited

    عماد اشرف یا عماد الشرف اصفهانیدر نزهة المجالس شروانی، سه رباعی به نام عماد الشرف آمده است: گل بین که چو رخت در چمن می‌فکند آوازۀ خود در انجمن می‌فکند پس روی تو می‌بیند و تن می‌فکند می‌افتد و بر خاک دهن می‌فکند (ص 181)فرّخ رخ تو دژم مبادا هرگز شادی دلت به غم مبادا هرگز با آنکه چو موی گشتم اندر غم تو مویی ز سر تو کم مبادا هرگز (ص 451)گفتم: چه کنی اگر جفا پیش آرم گفتا: چه کنم، وفا کنم، نازارم یارم به جفا ز من نمی‌آزارد سبحان الله! چه نیکْ یاری دارم! (ص 499)
  • چهار خطی

    1 Sept, 10:13

    forwarded from @parniyan7rang

    برهان‌الدّین خیّامی راست:تا بتوانی تو کشف اسرار مکن کین چرخ فلک نو است یا هست کهن از من به نصیحت حکیمانه سخن بشنو، سر و بن مخواه زین بی‌سر و بناین رباعی در هیچ منبع دیگری به نام خیّام دیده نشده است؛ اما مولفه‌های آشنای تفکر خیّامی (بحث قدیم و محدث / اسرار / بی‌سر و بن بودن چرخ) و ساخت کهن رباعی خیّام (چهار قافیه‌ای بودن) در آن وجود دارد. مصراع سوم به نظر من در اصل بدین‌گونه بوده است: از من به نصیحت [این] حکیمانه سخن.#سیدعلی_میرافضلی▫️نقل از: «اشعار فارسی مجموعۀ جلال‌الدین حرمی (کتابت بین ۶۷۸ تا ۷۰۵ ق)»، سید علی میرافضلی، آینۀ پژوهش، سال ۳۲، شمارۀ اول (پیاپی ۱۸۷)، فروردین ـ اردیبهشت ۱۴۰۰، صص ۱۱۷ و ۱۲۱https://t.me/parniyan7rang
    Image from a post by چهار خطیImage from a post by چهار خطی
  • چهار خطی

    29 Aug, 05:52

    forwarded from @xatt4

    ▫️ «اشعار فارسی مجموعۀ جلال‌الدین حرمی (کتابت بین ۶۷۸ تا ۷۰۵ ق)»، سید علی میرافضلی، آینۀ پژوهش، سال ۳۲، شمارۀ اول (پیاپی ۱۸۷)، فروردین ـ اردیبهشت ۱۴۰۰، ۱۱۳-۱۲۶ ‏.. جلال‌الدین علی حرمی، شاعر و دانشور دورۀ ایلخانی، در فاصلۀ سال‌های ۶۷۸ تا ۷۰۵ ق، مجموعه‌ای از رسایل حکمی و ادبی را فراهم آورده است که هم اکنون در کتابخانۀ فاتح ترکیه نگهداری می‌شود. در صفحات میانی رسایل و هامش اوراق، اشعاری به فارسی و عربی از دانشمندان و چهره‌های سرشناس از قبیل: ابن سینا، سهروردی، خیّام، فخر رازی، ناصر خسرو، شمس‌الدین جوینی، برهان‌الدین نسفی، شیخ احمد جامی و کمال‌الدین مظفر درج شده که عمدۀ آن‌ها به خط همین جلال حرمی است. در مقالۀ حاضر، اشعار فارسی این مجموعه برای استفاده علاقه‌مندان شعر کهن فارسی عرضه شده است. ‏.. جلال حرمی، از شاعران گمنام نیمۀ دوم قرن هفتم هجری است و ۲۳ فقره از رباعیات او در سفینۀ کهن رباعیات نقل شده است. با شناسایی این مجموعه، اطلاعات بیشتری در مورد دوران حیات و فعالیت ادبی این شاعر
  • چهار خطی

    29 Aug, 05:49

    forwarded from @tanideh_ze_del

    دیری که در او همیشه آمد شد ماست او را نه نهایت نه بدایت پیداست کس می‌نزند دمی در این معنی راست کین آمدن از کجا و رفتن به کجاست برهان‌الدّین الخیّامیمجموعه رسائل. دست‌‌نویس شمارهٔ ۳۱۷۰ کتابخانهٔ فاتح، نسخ و تعلیق، کاتب علیّ‌بن محمّدبن مولودالادیب الحرمی الحنفی، کتابت ۶۷۸_۷۰۵ ه‌ق، ۲۲۹گ، مختلف‌السّطر.@Tanideh_ze_del
    Image from a post by چهار خطیImage from a post by چهار خطی
  • چهار خطی

    28 Aug, 12:58

    forwarded from @gahnameyeadabi

    خال سیه!عزالدین کاشی در روضةالناظر و نزهةالخاطر رباعی خود را به شرح زیر آورده است: ای شادی جان و راحت روح و روان سرمایۀ زندگانی و جان جهان بر طرف لبت خال سیه دانی چیست هندوبچه‌ای بر لب آب حیوان (دستنویس کتابخانۀ استانبول F766، برگ 271)خواجو کرمانی در همان سده در رباعی خویش چنین گفته است: ای مشک تتار از سر زلفت تاری در هر طرفی ز نرگست بیماری بر عارضت آن خال سیه دانی چیست زنگی‌بچه‌ای نشسته در گلزاری (556)و همو، در رباعی دیگری آورده: ای سنبل تو ریخته در دامن گل وز مشک سیه بیخته پیرامن گل خال سیه تو هیچ می‌دانی چیست زنگی‌بچه‌ای نشسته بر خرمن گل (790).
    Telegramگاهنامۀ ادبییادداشتهای انتقادی و ادبیِ محسن شریفی صَحی *مطالب تخصصی است آیدی من: @m_sharifi_sahi گروه چت گاهنامۀ ادبی https://t.me/chatGahname اینستاگرام گاهنامۀ ادبی: https://www.instagram.com/gahnameyeadabi/