Telegram Serverless, Mini Uygulamaları tgcloud.ai Alan Adında Barındırmaya Başladı

6 Ekim'de Telegram, bot kodları için kendi platformu olan Serverless'ı güncelledi. Artık Mini Uygulamaların ön yüzünü de barındırıyor: derleme, tek bir komutla botla birlikte yükleniyor ve app<id>.tgcloud.ai benzeri bir adreste açılıyor. Mini Uygulama için, telegram-web-app.js'den çağırdığı sunucu fonksiyonları ortaya çıktı. Bu güncelleme, bot veya Mini Uygulama arka ucunu kendi sunucusunda barındıran herkesi ve botunu Temmuz ayında Serverless'a taşımış olanları ilgilendiriyor: eski projenin bir kez yeni proje klasör düzenine geçirilmesi gerekiyor.

Serverless, Telegram'ın kendi bünyesinde çalıştırdığı botlar için bir arka uçtur. Kod, standart JavaScript modülleriyle yazılır ve V8 izolatlarında, yani Bot API'nin yanında, tek bir işlem içindeki hafif sanal alanlarda yürütülür. Koda bir SQLite veritabanı ve giden HTTP eşlik eder. Kendi sunucularına, konteynerlerine ve webhook'lara gerek yoktur. @tgcloud/cli komut satırı aracı'nın ilk sürümü 12 Temmuz'da npm'de yayınlandı, dokümantasyon sayfası 13 Temmuz'da web arşivinde ortaya çıktı. O zamanlar platform sadece bot güncellemelerine yanıt verebiliyordu: Temmuz ayındaki dokümantasyon sürümünde ne ön yüzle ilgili bir bölüm ne de "endpoint" kelimesi vardı.

6 Ekim'de Neler Değişti?

Mini Uygulama artık ayrı bir barındırma, sertifika ve API'li bir sunucu gerektirmiyor. Ön yüz herhangi bir paketleyici ile derlenir, araç dosyaları hash'lerine göre karşılaştırır ve yalnızca değişenleri yükler. push komutunun yazdırdığı adres, Mini Uygulamanın adresi olarak @BotFather'a girilir.

0.1 Sürümündeki Projelerle Ne Yapmalı?

0.2.0 aracı, proje yeni düzene geçirilene kadar eski düzenle çalışmayı reddedecektir. Tek bir komutla geçiş:

• npx tgcloud upgrade komutu schema.js, lib/ ve handlers/ klasörlerini tgcloud/ klasörüne taşır. Modül adları (lib/cart, handlers/message) değişmez.
• Modül adına göre içeri aktarmalar çalışmaya devam eder, ancak dokümantasyon .js uzantılı göreceli yollara geçmeyi tavsiye eder.

Mini Uygulama bağlayanlar için:

• push derleme klasörünü olduğu gibi yükler ve kendisi hiçbir şey derlemez. Ön yüzde bir değişiklik yaptıktan sonra derleme yapmadan çalıştırılırsa, önceki sürüm yayına gider. Proje şablonunun eklediği npm run deploy betiği önce derler, sonra yükler.
• Telegram Web, Mini Uygulamaları bir iframe içinde açar, bu nedenle X-Frame-Options başlığı ve katı frame-ancestors ayarı yapılamaz.
• Aynı adresteki /api/ yolu endpoint'ler tarafından kullanıldığı için kendi dosyalarınızı oraya koymamalısınız.
• Yapılandırmadaki immutable yalnızca adında hash bulunan dosyalar içindir. Diğerleri tarayıcıda bir yıl boyunca önbellekte kalır ve bunları geri çekmek mümkün olmaz.
• Next.js, Nuxt, SvelteKit ve Angular'ı araç kendiliğinden tanımaz: önce statik dışa aktarımı yapılandırmanız ve klasörünü "source" içine manuel olarak yazmanız gerekir.

Mini Uygulama Kendi Arka Ucunu Nasıl Çağırır?

Aynı gün, 09:27 UTC'de Telegram, herhangi bir Mini Uygulamayı bağlayan betik olan telegram-web-app.js'i güncelledi. İçine, tek bir call metodu olan Telegram.WebApp.Serverless nesnesi eklendi. Bu metod, /api/<name> göreceli adresine, yani uygulamanın açıldığı aynı ana bilgisayara bir POST isteği yapar. Bu nedenle çağrı, yalnızca tgcloud.ai üzerinde barındırılan Mini Uygulamalarda çalışır: kendi alan adınızdan yapılan istek kendi sunucunuza gider.

Betik, Authorization başlığına TMA dizesini ve initData'yı base64 olarak yerleştirir. initData, Telegram tarafından imzalanmış, kullanıcının ve istemcinin Mini Uygulamayı açtığı sohbetle ilgili alanları içeren bir veri kümesidir. Platform, kodu çalıştırmadan önce imzayı kontrol eder ve imza olmadan istek 401 hatası alır. Endpoint, zaten doğrulanmış kullanıcıyı ctx.initData.user içinde alır. Kendi sunucunuzda olduğu gibi initData imzasını manuel olarak kontrol etmeye artık gerek yoktur ve böyle bir arka ucun korunması gereken açık bir API'si yoktur.

Hatalar iki türe ayrılır. Kod tarafından kasıtlı olarak fırlatılan EndpointError, metin ve parametrelerle istemciye ulaşır, böylece ön yüz dallanabilir. Diğer tüm istisnaları istemci dahili bir hata olarak görür ve arka ucun yapısının dışarı sızmaması için gerçek metin günlüklerde kalır.

Sunucu, token olmadan kendisi hakkında ne bildirir?

Araç, cloud.telegram.org adresindeki API'ye başvurur. Metotlarından biri olan /capabilities, yetkilendirme olmadan yanıt verir: proje düzenini, AGENTS.md ve docs/tgcloud-sdk.md şablonlarını ve işleyici atanabilecek güncelleme türlerinin listesini açıklar. Bu türlerden 27 tane vardır. Araç, proje şeması numarasını bu yanıtla karşılaştırır ve sunucunun henüz bilmediği klasörleri biliyorsa uyarır. Aracın kodunda, istekleri /beta'ya yönlendiren TGCLOUD_BETA=1 anahtarı da bulunur. 6 Ekim itibarıyla beta yanıtı ana yanıtla aynıdır.

Alan Adı Neden .ai?

tgcloud.ai alan adı, 11 Eylül 2026'da GoDaddy aracılığıyla kaydedildi. Aynı gün, *.tgcloud.ai sertifikası, app<id> benzeri tüm alt alan adları için tek bir sertifika olarak yayınlandı. Alan adının adresi, 149.154.166.100, Telegram_Messenger_Network (AS62041) ağında yer almaktadır. Alan adının kökü boş bir 404 döndürür: platformun bir vitrini yoktur, sadece uygulama alt alan adları vardır.

Uzantının kendisi henüz hiçbir şeyi kanıtlamaz: .ai, Anguilla'nın ulusal alan adıdır ve uzun zamandır teknoloji projeleri tarafından kullanılmaktadır. Ve tgcloud.com 2011'den beri alakasız bir sahip tarafından meşgul olduğu için, seçim sadece boş bir isim bulma meselesi olabilirdi.

Ancak platform, ilk günden itibaren kod yazan yapay zeka ajanları ve yanıt üreten botlar etrafında inşa edildi.

• Kodu ajan yazar. "Building with AI" bölümü Temmuz ayından beri dokümantasyonda yer almaktadır. Her yeni proje, şablonun kendi ifadesine göre Claude Code, Cursor ve benzeri araçlar tarafından otomatik olarak okunan AGENTS.md ve docs/ içinde bir SDK referansı alır. Dokümantasyon, projeyi bir ajanda açmayı ve botu kelimelerle tanımlamayı önerir ve bu adımı ilk adım olarak adlandırır.
• Ortam, üretilen kod için tasarlanmıştır. Hiçbir npm paketi, tek bir SDK, her güncelleme türü için bir dosya gibi katı kurallar. Seçenekler ne kadar az olursa, ajanın hata yapma olasılığı o kadar düşüktür ve dokümantasyon, "sıradan kod üretimi"nin atladığı anlaşmaları doğrudan listeler.
• Yanıt üreten bot. Serverless'ın kabul ettiği 27 güncelleme türü arasında stopped_message_generation ve guest_message bulunur. Her ikisi de Bot API'de bahar ve yaz aylarında, dil modelleri için diğer fonksiyonlarla birlikte ortaya çıktı.

Serverless'ta henüz olmayan şey modelin kendisidir. SDK üç bölümden oluşur: veritabanı (sdk/db), Bot API (sdk/api) ve fetch. Serverless'taki bir botun bir dil modelinden metinle yanıt vermesi için, kendi anahtarıyla harici bir API'ye fetch aracılığıyla gider. fetch dokümantasyonu, yapay zeka API'sinden yanıtı token token almak için akışlı okumayı ayrı olarak belirtir.

Telegram'ın sinir ağları için kendi kapasiteleri mevcut. Durov, Blockchain Life 2025'te TON ile ödeme yapılan, GPU üzerinde gizli hesaplama ağı olan Cocoon'u tanıttı ve web sitesi, telegram.org ile aynı Telegram ağı adresinden hizmet veriyor. Buradan bir hipotez ortaya çıkıyor: SDK'nın bir sonraki parçası, harici bir anahtar olmadan ve Telegram üzerinden ödeme ile yerleşik bir model çağrısı olabilir. İkinci hipotez @BotFather ile ilgili: Mini Uygulamanın işleyicilerinin, veritabanının ve dosyalarının düzenleyicisi zaten telefonda içinde yaşıyor ve kod yerine kelimelerle bot açıklaması, böyle bir düzenleyici için bir sonraki adım gibi görünüyor. Alan adı ve son güncellemelerin yönü dışında, bu hipotezlerin hiçbiri henüz doğrulanmadı: 6 Ekim tarihli dokümantasyonda, CLI aracında ve /capabilities yanıtında sinir ağları için bir modül bulunmuyor.