Telegram Serverless mini-ilovalarni tgcloud.ai domenida joylashtira boshladi

6-oktabr kuni Telegram bot kodlari uchun oʻzining Serverless platformasini yangiladi. Endi u mini-ilovaning frontend qismini ham joylashtiradi: yigʻma (sborni) bot bilan birga bitta buyruq orqali yuklanadi va app<id>.tgcloud.ai koʻrinishidagi manzil boʻyicha ochiladi. Mini-ilovada telegram-web-app.js orqali chaqiriladigan server funksiyalari paydo boʻldi. Yangilanish bot yoki mini-ilovaning backend qismini oʻz serverida saqlaydigan barcha foydalanuvchilarga, shuningdek, iyul oyida botni Serverless'ga oʻtkazganlarga ham tegishli: eski loyihani bir marta yangi papka tuzilishiga oʻtkazish kerak.

Serverless — bu Telegram oʻzida ishga tushiradigan botlar uchun backend. Kod JavaScript'da oddiy modullar sifatida yoziladi va V8 izolatlarida, yaʼni bitta jarayon ichidagi yengil qumloqlarda, Bot API yonida bajariladi. Kodga SQLite bazasi va chiquvchi HTTP ilova qilingan. Oʻz serverlari, konteynerlari va veb-xuklari kerak emas. @tgcloud/cli konsol yordamchi dasturining birinchi versiyasi 12-iyul kuni npm'da chiqarildi, hujjatlar sahifasi 13-iyul kuni veb-arxivda paydo boʻldi. Oʻshanda platforma faqat bot yangilanishlariga javob bera olardi: iyul oyidagi hujjatlar versiyasida frontend boʻlimi ham, "endpoint" soʻzi ham yoʻq edi.

6-oktabrda nimalar oʻzgardi

Mini-ilova endi alohida xosting, sertifikat va API bilan server talab qilmaydi. Frontend istalgan bandler tomonidan yigʻiladi, yordamchi dastur fayllarni xeshlari boʻyicha solishtiradi va faqat oʻzgarganlarini yuklaydi. push chop etadigan manzil @BotFather'ga mini-ilova manzili sifatida kiritiladi.

0.1 versiyadagi loyiha bilan nima qilish kerak

0.2.0 yordamchi dasturi loyiha yangi tuzilishga oʻtkazilmaguncha eski tuzilish bilan ishlashdan bosh tortadi. Bir buyruq bilan oʻtkazish:

• npx tgcloud upgrade schema.js, lib/ va handlers/ ni tgcloud/ papkasiga koʻchiradi. Modul nomlari (lib/cart, handlers/message) oʻzgarmaydi.
• Modul nomi boʻyicha importlar ishlashda davom etadi, ammo hujjatlar .js bilan nisbiy yoʻllarga oʻtishni tavsiya qiladi.

Mini-ilovaga ulanadiganlar uchun:

• push yigʻma papkasini boricha yuklaydi va oʻzi hech narsa yigʻmaydi. Agar uni frontendni yigʻmasdan tahrirlagandan keyin bajarsangiz, oldingi versiya prodga ketadi. Loyiha shabloni qoʻshadigan npm run deploy skripti avval yigʻadi, keyin yuklaydi.
• Telegram Web mini-ilovalarni freymda ochadi, shuning uchun X-Frame-Options sarlavhasi va qatʼiy frame-ancestors ni oʻrnatish mumkin emas.
• /api/ yoʻli oʻsha manzilda endpointlar bilan band, oʻz fayllaringizni u yerga qoʻymaslik kerak.
• Konfiguratsiyadagi immutable — faqat nomida xesh boʻlgan fayllar uchun. Qolganlarini brauzer bir yil davomida keshda saqlaydi va ularni bekor qilishning iloji boʻlmaydi.
• Next.js, Nuxt, SvelteKit va Angular'ni yordamchi dastur oʻzi tanimaydi: avval statik eksportni sozlash va uning papkasini "source" ga qoʻlda kiritish kerak.

Mini-ilova oʻz backendini qanday chaqiradi

Oʻsha kuni, UTC 09:27 da, Telegram har qanday mini-ilovaga ulanadigan telegram-web-app.js skriptini yangiladi. Unda yagona call metodiga ega Telegram.WebApp.Serverless obyekti paydo boʻldi. Metod /api/<name> nisbiy manzilga, yaʼni ilova ochilgan xostga POST soʻrovini yuboradi. Shuning uchun chaqiruv faqat tgcloud.ai da joylashgan mini-ilovada ishlaydi: oʻz domenidan soʻrov oʻz serveriga ketadi.

Authorization sarlavhasiga skript TMA satrini va initData ni base64 formatida joylashtiradi. initData — bu Telegram tomonidan imzolangan, foydalanuvchi va mijoz mini-ilovani ochgan chat haqidagi maydonlar toʻplami. Platforma kod ishga tushishidan oldin imzoni tekshiradi va usiz soʻrov 401 xatosini oladi. Endpoint allaqachon tekshirilgan foydalanuvchini ctx.initData.user da oladi. Oʻz serverida boʻlgani kabi initData imzosini qoʻlda tekshirishga endi hojat yoʻq va bunday backendda himoya qilish kerak boʻlgan ochiq API mavjud emas.

Xatolar ikki turga boʻlinadi. Kod tomonidan ataylab tashlangan EndpointError mijozga matn va parametrlar bilan yetib boradi, bu orqali frontend shoxlanishi mumkin. Boshqa har qanday istisno mijozga ichki xato sifatida koʻrinadi, haqiqiy matn esa loglarda qoladi, shunda backendning tuzilishi tashqariga sizib chiqmaydi.

Server oʻzi haqida tokensiz nima xabar beradi

Yordamchi dastur cloud.telegram.org dagi API ga murojaat qiladi. Uning metodlaridan biri, /capabilities, avtorizatsiyasiz javob beradi: u loyiha tuzilishini, AGENTS.md va docs/tgcloud-sdk.md shablonlarini hamda ishlovchini biriktirish mumkin boʻlgan yangilanish turlari roʻyxatini tasvirlaydi. Bunday turlar 27 ta. Yordamchi dastur bu javob bilan loyiha sxemasi raqamini solishtiradi va agar server u hali bilmagan papkalarni bilsa, ogohlantiradi. Yordamchi dastur kodida /beta ga soʻrovlarni yoʻnaltiradigan TGCLOUD_BETA=1 tugmasi ham mavjud. 6-oktabr holatiga koʻra, beta-javob asosiy javob bilan bir xil.

Nima uchun domen .ai deb nomlanadi

tgcloud.ai domeni 2026-yil 11-sentabr kuni GoDaddy orqali roʻyxatdan oʻtkazilgan. Oʻsha kuni unga *.tgcloud.ai sertifikati berilgan, bu app<id> koʻrinishidagi barcha subdomenlar uchun bitta. Domen manzili, 149.154.166.100, Telegram_Messenger_Network (AS62041) tarmogʻida joylashgan. Domenning ildizi boʻsh 404 xatosini qaytaradi: platformaning vitrinasi yoʻq, faqat ilova subdomenlari mavjud.

Domenning oʻzi hali hech narsani isbotlamaydi: .ai — Anguilla milliy domeni boʻlib, uni texnologik loyihalar uzoq vaqtdan beri ishlatib keladi. Va tgcloud.com 2011-yildan beri begona egasi tomonidan band qilingan, shuning uchun tanlov shunchaki boʻsh nom masalasi boʻlishi mumkin edi.

Ammo platforma birinchi kundan boshlab kod yozadigan AI-agentlar va javoblar yaratadigan botlar atrofida qurilgan.

• Kod agent tomonidan yoziladi. Hujjatlarda iyul oyidan beri "Building with AI" boʻlimi mavjud. Har bir yangi loyiha AGENTS.md ni oladi, bu shablonning oʻziga koʻra, Claude Code, Cursor va shunga oʻxshash vositalar tomonidan avtomatik ravishda oʻqiladi, shuningdek, docs/ da SDK maʼlumotnomasi mavjud. Hujjatlar loyihani agentda ochishni va botni soʻzlar bilan tasvirlashni taklif qiladi, bu qadamni birinchi deb ataydi.
• Muhit yaratilgan kod uchun moʻljallangan. Hech qanday npm-paketlar yoʻq, bitta SDK, yangilanish turiga bitta fayl kabi qatʼiy qoidalar. Variantlar qancha kam boʻlsa, agent shuncha kam xato qiladi va hujjatlar "oddiy kod yaratish" oʻtkazib yuboradigan kelishuvlarni toʻgʻridan-toʻgʻri sanab oʻtadi.
• Javob yaratadigan bot. Serverless qabul qiladigan 27 turdagi yangilanishlar orasida stopped_message_generation va guest_message mavjud. Ikkalasi ham bahor va yozda Bot API da til modellaridagi botlar uchun boshqa funksiyalar bilan birga paydo boʻldi.

Serverless'da hozircha modelning oʻzi yoʻq. SDK uch qismdan iborat: baza (sdk/db), Bot API (sdk/api) va fetch. Serverless'dagi bot til modelidan matn bilan javob berishi uchun u oʻz kaliti bilan tashqi API ga fetch orqali murojaat qiladi. fetch hujjatlari javobni oqimda oʻqishni AI-API dan javobni tokenlar boʻyicha qabul qilish usuli sifatida alohida taʼkidlaydi.

Telegramning neyrotarmoqlar uchun o'z quvvatlari mavjud. Cocoon, TONda to'lov bilan GPUda maxfiy hisob-kitoblar tarmog'ini Durov Blockchain Life 2025 da taqdim etdi, va uning sayti telegram.org bilan bir xil Telegram tarmog'i manzilidan xizmat ko'rsatadi. Shundan kelib chiqib, gipoteza shuki: SDKning keyingi qismi tashqi kalitsiz va Telegram orqali to'lov bilan o'rnatilgan model chaqiruvi bo'lishi mumkin. Ikkinchi gipoteza @BotFatherga tegishli: Mini App ishlovchilar, ma'lumotlar bazasi va fayllari muharriri allaqachon unda telefonda mavjud, va botni kod o'rniga so'zlar bilan tavsiflash bunday muharrir uchun keyingi qadam bo'lib ko'rinadi. Hozircha bu gipotezalarning hech biri domen va so'nggi yangilanishlar yo'nalishidan boshqa hech narsa bilan tasdiqlanmagan: 6 oktyabrdagi hujjatlarda, utilitada va /capabilities javobida neyrotarmoqlar uchun modul yo'q.